{"id":679,"date":"2019-06-06T08:42:17","date_gmt":"2019-06-06T08:42:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/?p=679"},"modified":"2024-11-18T11:57:36","modified_gmt":"2024-11-18T06:27:36","slug":"what-is-diabetic-retinopathy-in-hindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/what-is-diabetic-retinopathy-in-hindi\/","title":{"rendered":"\u0909\u091a\u093f\u0924 \u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u0906\u092d\u093e\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e  \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0930\u094b\u0936\u0928\u0940"},"content":{"rendered":"<p class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\"><em><strong><a href=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/what-is-diabetes-in-hindi\/\">\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939<\/a><\/strong><\/em> \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u092f\u093e \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0927\u0941\u0902\u0927\u0932\u0940 \u0926\u094d\u0930\u0937\u094d\u091f\u093f \u090f\u0915 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u091c\u091f\u093f\u0932\u0924\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0939\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0935\u0938\u094d\u0925 \u0906\u0902\u0916\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u093e \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0928\u0936\u0940\u0932 \u090a\u0924\u0915 \u0915\u0940 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947, \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0928\u093e\u091c\u0941\u0915 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u092e\u0941\u0926\u094d\u0926\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0939 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0939\u0940\u0928\u0924\u093e \u0915\u093e \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0964 \u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0939\u093e\u0932\u0924 \u0909\u0928 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0928\u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u091f\u093e\u0907\u092a \u0967 \u092f\u093e <em><strong><a href=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/what-is-type-2-diabetes-in-hindi\/\">\u091f\u093e\u0907\u092a \u0968 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939<\/a><\/strong><\/em> \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0906\u092a\u0915\u094b \u0938\u092e\u092f \u0930\u0939\u0924\u0947 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0917\u094d\u0932\u0942\u0915\u094b\u0938 \u0915\u094b \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0915\u0930 \u0932\u0947\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0907\u0938 \u0906\u0902\u0916 \u0915\u0940 \u091c\u091f\u093f\u0932\u0924\u093e \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u092f\u093e \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u0940\u091c \u0906\u091c\u0915\u0932 \u0915\u0940 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0906\u092e \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u092c\u094d\u0932\u0921 \u0936\u0941\u0917\u0930 \u0932\u0947\u0935\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0922\u093c\u094b\u0924\u0930\u0940 \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u0915\u094b \u092e\u093f\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u0947 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0939\u093e\u0928\u093f \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0906\u0901\u0916\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u0909\u0928\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><strong>\u0936\u0941\u0917\u0930 \u0915\u0940 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u092e\u0947\u0902\u00a0<\/strong>\u0906\u092a\u0915\u0940 \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u091b\u094b\u091f\u0940 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 (\u092c\u094d\u0932\u0921 \u0935\u0947\u0938\u0947\u0932\u094d\u0938) \u0915\u094b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0906\u092a \u0938\u092e\u092f-\u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0930\u094b\u0917 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u091c\u094d\u091e \u0938\u0947 \u092e\u093f\u0932\u0947\u0902, \u091c\u093e\u0901\u091a \u0915\u0930\u093e\u090f\u0902 \u0914\u0930 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0930\u0916\u0947\u0902\u0964<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4598 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/2020_102020101215315924809_0_news_large_23-300x176.jpeg\" alt=\"\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939\" width=\"300\" height=\"176\" srcset=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/2020_102020101215315924809_0_news_large_23-300x176.jpeg 300w, https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/2020_102020101215315924809_0_news_large_23.jpeg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0938\u0947 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0930\u094b\u0917<\/strong><\/h2>\n<p>\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f\u0924\u0903 3 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0930\u094b\u0917 \u0915\u093e \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940<\/h3>\n<p>\u0907\u0938\u0947\u00a0<strong>\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940\u00a0<\/strong>\u092d\u0940 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\u00a0<strong>\u0936\u0941\u0917\u0930 \u0915\u0940 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u092e\u0947\u0902\u00a0<\/strong>\u0930\u0915\u094d\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u0930\u094d\u0915\u0930\u093e \u0915\u0940 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092f\u0939 <strong><span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.1mg.com\/articles\/dont-ignore-the-blurry-vision-this-could-be-a-sign-of-diabetic-retinopathy\/?srsltid=AfmBOoq_jNC6vJulwue5YSP1h0m6Rrv8RfsyZx7Q1lIWCpRAx3LDVjfz\">\u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u093e<\/a><\/span><\/strong> \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0928\u0924\u0940\u091c\u0928, \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u0915\u094d\u0937\u0924\u093f\u0917\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 \u092f\u093e \u092b\u093f\u0930 \u0905\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h2 class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u093f\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930<\/span><\/h2>\n<p class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-medium\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\">\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0926\u094b \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948<\/p>\n<div id=\"tw-target-text-container\" class=\"tw-ta-container tw-lfl\">\n<h2 class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940<\/span><\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-255 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/EARLY-DIABATIC-RETINOPATHY-300x225.jpg\" alt=\"early-diabatic-retinopathy\" width=\"390\" height=\"294\" srcset=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/EARLY-DIABATIC-RETINOPATHY-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/EARLY-DIABATIC-RETINOPATHY.jpg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 390px) 100vw, 390px\" \/><span lang=\"hi\">\u00a0\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 &#8211; \u0928\u0949\u0928\u092a\u094d\u0930\u094b\u0932\u093f\u092b\u0947\u0930\u0947\u091f\u093f\u0935 \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 (\u090f\u0928\u092a\u0940\u0921\u0940\u0906\u0930) \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0928\u0908 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u00a0\u092c\u0922\u093c\u0928\u093e \u0930\u094b\u0915 \u0926\u0947\u0924\u093e \u00a0 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u092c \u0906\u092a\u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u090f\u0928\u092a\u0940\u0921\u0940\u0906\u0930 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u0947 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930\u0947\u0902 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0909\u092d\u093e\u0930 (\u092e\u093e\u0907\u0915\u094d\u0930\u094b\u0928\u094d\u092f\u0941\u0930\u093f\u091c\u094d\u092e) \u0915\u0940 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930\u0947 \u095e\u0948\u0932\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u0940 \u00a0\u0939\u0948\u0902, \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0930\u0932 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0914\u0930 \u0930\u0915\u094d\u0924\u0964 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u093e \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0924\u0932\u093e \u0939\u094b\u0928\u093e \u0936\u0941\u0930\u0942 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u00a0\u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u093e\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924\u0924\u093e \u00a0\u0906 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0964 NPDR \u0915\u094b\u092e\u0932 \u0938\u0947 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0924\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0917\u0924\u093f \u0915\u0930\u0947\u0917\u093e, \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u093e\u0930\u0940 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u0905\u0935\u0930\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0915\u093e \u0924\u0902\u0924\u0941\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0942\u091c\u0928 \u0936\u0941\u0930\u0941 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0906\u092e \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 (\u092e\u0948\u0915\u094d\u092f\u0941\u0932\u093e) \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f (\u092e\u0948\u0915\u094d\u092f\u0942\u0932\u0930 \u090f\u0921\u093f\u092e\u093e) \u092b\u0942\u0932\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0910\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0906 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u00a0\u0939\u0948\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 id=\"tw-target-text\" class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940<\/span><\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-256 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/ADVANCED-DIABATIC-RETINOPATHY-300x217.jpg\" alt=\"advanced-diabatic-retinopathy\" width=\"433\" height=\"313\" srcset=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/ADVANCED-DIABATIC-RETINOPATHY-300x217.jpg 300w, https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/ADVANCED-DIABATIC-RETINOPATHY.jpg 577w\" sizes=\"auto, (max-width: 433px) 100vw, 433px\" \/><\/p>\n<p class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0907\u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0930\u0942\u092a \u0932\u0947 \u0932\u0947\u0917\u0940, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0932\u093f\u092b\u0947\u0930\u0947\u091f\u093f\u0935 \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928, \u091f\u0942\u091f\u0940 \u0939\u0941\u0908 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u092c\u0902\u0926 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u0939\u093e\u0932 \u0939\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0905\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0915\u094b \u092d\u0921\u093c\u0915\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0914\u0930 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f, \u091c\u0947\u0932\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093f\u0938\u093e\u0935 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0906\u0902\u0916 \u0915\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f (\u0935\u093f\u091f\u0947\u0930\u0938) \u0915\u094b \u092d\u0930 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0906\u0916\u093f\u0930\u0915\u093e\u0930, \u0939\u093e\u0932 \u0939\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092f\u094b\u091c\u0940 \u090a\u0924\u0915 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0947\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0906\u0902\u0916 \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u0938\u0947 \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0926\u093f \u0928\u0908 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0938\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0924\u0930\u0932 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0935\u093e\u0939 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0927\u093e \u0921\u093e\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930\u0917\u094b\u0932\u0915 \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0926\u092c\u093e\u0935 \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0915\u093e \u0915\u094b \u091a\u094b\u091f \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0906\u0902\u0916 \u0938\u0947 \u0906\u092a\u0915\u0947 \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 (\u0911\u092a\u094d\u091f\u093f\u0915 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0915\u093e) \u0924\u0915 \u0932\u0947 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0930\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. \u0917\u094d\u0932\u0942\u0915\u094b\u092e\u093e<\/h3>\n<p>\u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u091c\u094b \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u0915\u094b \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947 \u0911\u092a\u094d\u091f\u093f\u0915 \u0928\u0930\u094d\u0935 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0964 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092f\u0939 \u0915\u094d\u0937\u0924\u093f\u0917\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u094b \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0926\u093f\u0916\u093e\u0908 \u0926\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u0906\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>3. \u092e\u094b\u0924\u093f\u092f\u093e\u092c\u093f\u0902\u0926<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/bansalhospital.com\/cataract-in-children-causes-symptoms-treatment\/\">\u092e\u094b\u0924\u093f\u092f\u093e\u092c\u093f\u0902\u0926<\/a><\/span><\/strong> \u090f\u0915 \u0910\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0909\u092e\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0932\u0947\u0902\u0938 \u0927\u0941\u0902\u0927\u0932\u0940 \u092a\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u092f\u0939 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u0915\u092e \u0909\u092e\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0940 \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u0915\u094b \u092e\u093f\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u0930\u094d\u0915\u0930\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0932\u0947\u0902\u0938 \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u0940\u0928 \u091c\u092e\u093e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u093e \u0924\u0915 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u092a\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930\u00a0<strong>\u0906\u0902\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0930\u094b\u0936\u0928\u0940<\/strong>\u00a0\u0915\u092e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h2 id=\"tw-target-text\" class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923<\/span><\/h2>\n<p class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u092a\u0924\u0932\u093e \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0906\u0902\u0916\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u091b \u092c\u0942\u0902\u0926\u0947 \u0921\u093e\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0905\u0928\u094d\u0926\u0930 \u0938\u0947 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930<br \/>\n\u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091a\u094c\u095c\u093e \u0915\u0930 \u0932\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0964 \u092c\u0942\u0901\u0926\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0928\u091c\u093c\u0926\u0940\u0915\u0940 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0927\u0941\u0902\u0927\u0932\u0940 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u092c \u0924\u0915 \u0915\u093f \u0935\u0947 \u092c\u0902\u0926 \u0928 \u0939\u094b\u0902, \u0915\u0908 \u0918\u0902\u091f\u0947 \u092c\u093e\u0926\u0964<\/span><\/p>\n<h2 class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928, \u0906\u092a\u0915\u093e \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u091a\u093f\u0915\u093f\u0924\u094d\u0938\u0915 \u0926\u0947\u0916\u0947\u0917\u093e:<\/span><\/h2>\n<ul>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0905\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0942\u091c\u0928<\/span><\/li>\n<li dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\">\u0930\u0915\u094d\u0924 \u092f\u093e \u0935\u0938\u093e\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u091c\u092e\u093e \u0928\u0908 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0914\u0930 \u0928\u093f\u0936\u093e\u0928 \u090a\u0924\u0915 \u0915\u0940 \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f<\/li>\n<li dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\">\u091c\u0947\u0932\u0940 \u091c\u0948\u0938\u093e \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u091c\u094b \u0906\u0902\u0916 \u0915\u0947 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u0915\u094b \u092d\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948<\/li>\n<li dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u093e \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0928\u093e \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0911\u092a\u094d\u091f\u093f\u0915 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f\u0924\u093e\u090f\u0902<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e, \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0906\u0902\u0916 \u091a\u093f\u0915\u093f\u0924\u094d\u0938\u0915:<\/span><\/h2>\n<ul>\n<li><span lang=\"hi\">\u0906\u092a\u0915\u0940 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u093e \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092e\u094b\u0924\u093f\u092f\u093e\u092c\u093f\u0902\u0926 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\"> \u0905<\/span><span lang=\"hi\">\u092a\u0928\u0940 \u0906\u0902\u0916 \u0915\u0947 \u0926\u092c\u093e\u0935 \u0915\u094b \u092e\u093e\u092a\u0947\u0902 \u092e\u094b\u0924\u093f\u092f\u093e\u092c\u093f\u0902\u0926 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0942\u0924 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902 \u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 <\/strong><\/span>\u0930\u093f\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923<\/span><\/h2>\n<p class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/hi.wikipedia.org\/wiki\/%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9\">\u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915<\/a><\/strong><\/span> \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924\u0940 \u091a\u0930\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902, <\/span><span lang=\"hi\">\u0906\u092a\u0915\u094b \u0915\u094b\u0908 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964\u00a0<\/span>\u090f\u0915 \u0905\u0935\u0927\u093f \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0915\u0941\u091b \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u092c \u0906\u092a \u092a\u0922\u093c\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u092f\u093e \u0921\u094d\u0930\u093e\u0907\u0935 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u093e \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<\/p>\n<ul>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0930\u0902\u0917 \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0924\u093e \u0927\u0941\u0902\u0927\u0932\u0940 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u092e\u0947\u0902 \u091b\u0947\u0926 \u092f\u093e \u0915\u093e\u0932\u0947 \u0927\u092c\u094d\u092c\u0947 \u0909\u0924\u093e\u0930-\u091a\u0922\u093c\u093e\u0935 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u092c\u093f\u0917\u0921\u093c\u093e \u0939\u0941\u0906 \u0930\u0902\u0917 <\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u093f\u091f\u0947\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u092d\u0930\u093e \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092f\u0926\u093f \u0906\u092a \u0909\u091a\u094d\u091a \u0915\u094b\u0932\u0947\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0909\u091a\u094d\u091a \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u0939\u0948<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092f\u0926\u093f \u0906\u092a\u092e\u0947\u0902 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0939\u094b \u0924\u094b \u0906\u092a \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0909\u091a\u094d\u091a \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092f\u0926\u093f \u0906\u092a \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0936\u0930\u094d\u0915\u0930\u093e \u0915\u0947 \u0916\u0930\u093e\u092c \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u092a\u0930 \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0909\u091a\u094d\u091a \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 <\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092f\u0926\u093f \u0906\u092a \u0909\u091a\u094d\u091a \u0930\u0915\u094d\u0924-\u0938\u094d\u0930\u093e\u0935 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0909\u091a\u094d\u091a \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u0939\u0948 <\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092f\u0926\u093f \u0906\u092a \u091f\u093e\u0907\u092a 1 \u092f\u093e \u091f\u093e\u0907\u092a 2 \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u0921\u093e\u092f\u092c\u093f\u091f\u093f\u0915 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0916\u0924\u0930\u093e \u0939\u0948<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 <\/span><\/h2>\n<ul>\n<li><span lang=\"hi\">\u0938\u094d\u0935\u0938\u094d\u0925 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u0936\u093e\u0930\u0940\u0930\u093f\u0915 \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f \u0915\u094b \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0926\u093f\u0928\u091a\u0930\u094d\u092f\u093e \u0915\u093e \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u092c\u0928\u093e\u090f\u0902\u0964<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0938\u092a\u094d\u0924\u093e\u0939 \u0915\u092e \u0938\u0947 \u0915\u092e 150 \u092e\u093f\u0928\u091f \u0915\u0940 \u092e\u0927\u094d\u092f\u092e \u090f\u0930\u094b\u092c\u093f\u0915 \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f, \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f \u091a\u0932\u0928\u093e, \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0936 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964 <\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0906\u092a \u0906\u0917\u0947 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0930\u094b\u0915\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u094b \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0932\u0947\u091c\u0930 \u092f\u093e \u0930\u0947\u091f\u094d\u0930\u0947\u0915\u094d\u091f\u094b\u092e\u0940 \u0928\u093e\u092e\u0915 \u090f\u0915 \u0936\u0932\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u0915\u093e \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 <\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092f\u0939 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0915\u093f \u0906\u092a \u090f\u0915 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u0930\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0938\u0947 \u0915\u092e \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0930 \u090f\u0915 \u0928\u0947\u0924\u094d\u0930 \u091a\u093f\u0915\u093f\u0924\u094d\u0938\u0915 \u0915\u094b \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902\u0964<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u092f\u0926\u093f \u0906\u092a\u0915\u094b \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0906\u092a \u0917\u0930\u094d\u092d\u0935\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u0906\u0902\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a \u092d\u0940 \u0915\u0930\u0935\u093e\u0928\u0940 \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\">\u0906\u092a\u0915\u093e \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0906\u0902\u0916 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u091f\u094d\u0930\u094b \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0935\u093e \u0907\u0902\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0938\u0941\u091d\u093e\u0935 \u0926\u0947 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/li>\n<li class=\"tw-data-text tw-ta tw-text-small\" dir=\"ltr\" data-placeholder=\"Translation\"><span lang=\"hi\"> \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u090f\u0902\u0921\u094b\u0925\u0947\u0932\u093f\u092f\u0932 \u0917\u094d\u0930\u094b\u0925 \u092b\u0948\u0915\u094d\u091f\u0930 (\u0935\u0940\u0908\u091c\u0940\u090f\u092b) \u0907\u0928\u0939\u093f\u092c\u093f\u091f\u0930 \u0928\u093e\u092e\u0915 \u0907\u0928 \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0938\u0947 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0908 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0947\u091c\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0930\u094b\u0915\u0915\u0930 \u0928\u0908 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0939\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u094b \u0930\u094b\u0915\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u092e\u093f\u0932 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0930\u0947\u091f\u093f\u0928\u094b\u092a\u0948\u0925\u0940 \u092f\u093e \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0927\u0941\u0902\u0927\u0932\u0940 \u0926\u094d\u0930\u0937\u094d\u091f\u093f \u090f\u0915 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0947\u0939 \u091c\u091f\u093f\u0932\u0924\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u094b&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":370,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[309,310,311],"class_list":["post-679","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-type-2-diabetes","tag-diabetes-in-eyes-in-hindi","tag-diabetes-retinopathy-in-hindi","tag-light-vision-in-hindi"],"aioseo_notices":[],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"thumbnail":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2-300x160.jpg",300,160,true],"medium_large":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"large":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"1536x1536":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"2048x2048":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"covernews-featured":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"covernews-medium":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false],"covernews-medium-square":["https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg",307,164,false]},"author_info":{"display_name":"Dr. Rajesh Jain","author_link":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/author\/rajeshjain\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/category\/type-of-diabetese\/type-2-diabetes\/\" rel=\"category tag\">Type 2 Diabetes<\/a>","tag_info":"Type 2 Diabetes","comment_count":"0","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/eye-2.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=679"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4976,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/679\/revisions\/4976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/media\/370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.diabetesasia.org\/hindimagazine\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}